Kunnen honden plantaardige eiwitten en zetmeel net zo goed verteren als dierlijke ingrediënten?

Onderzoek laat zien dat honden zich tijdens hun domesticatie hebben aangepast aan een voedingspatroon waarin ook plantaardige ingrediënten een rol spelen.

Zo ontdekten Axelsson en collega's in 2013 genetische verschillen tussen honden en wolven die verband houden met de vertering van zetmeel.

Maar er is ook direct onderzoek naar de verteerbaarheid van compleet plantaardig hondenvoer.

In een studie van Liversidge en collega's kregen 61 volwassen honden gedurende twaalf weken een vegan of traditioneel dieet met een vergelijkbaar voedingsprofiel. Bij de honden waarvan voldoende betrouwbare gegevens beschikbaar waren, vonden onderzoekers geen significant verschil in de gemeten verteerbaarheid van eiwitten, vetten en droge stof.

Wat betekent dit? Goed geselecteerde en verwerkte plantaardige ingrediënten kunnen door honden efficiënt worden verteerd. De samenstelling van het volledige dieet is daarbij belangrijker dan de herkomst van de eiwitten.

Wetenschappelijke bronnen:

Axelsson et al. (2013) — Aanpassing van honden aan zetmeelrijke voeding

Liversidge et al. (2023) — Verteerbaarheid van vegan versus traditioneel hondenvoer

Een interessante studie uit 2009 onderzocht twaalf Siberische husky's die deelnamen aan sledehondenwedstrijden.

Zes honden kregen traditioneel hondenvoer met dierlijke eiwitten. De andere zes kregen een zorgvuldig samengesteld vleesvrij dieet waarin soja en maïsgluten belangrijke eiwitbronnen waren.

Gedurende zestien weken, waaronder tien weken wedstrijdactiviteiten, werden de honden onderzocht. Daarbij werden onder andere bloedwaarden gecontroleerd en veterinaire gezondheidsbeoordelingen uitgevoerd.

De onderzoekers vonden bij beide groepen normale bloedwaarden. Geen van de honden ontwikkelde bloedarmoede en alle honden werden lichamelijk in uitstekende conditie beoordeeld.

Wat betekent dit? De resultaten laten zien dat een zorgvuldig samengesteld vleesvrij dieet ook bij sportieve honden de onderzochte gezondheidsparameters kan ondersteunen.

Het ging om een kleine, kortdurende studie met vleesvrij voer. De onderzoekers stelden niet vast dat ieder vegan dieet geschikt is voor iedere sporthond.

Wetenschappelijke bron:

Brown et al. (2009) — Vleesvrije voeding bij sportieve sledehonden

Wat zijn de gezondheidsverschillen tussen honden die vegan hondenvoer eten en honden die vleesvoer krijgen?

In 2022 publiceerden Knight en collega's een onderzoek naar 2.536 honden. De eigenaren rapporteerden onder andere dierenartsbezoeken, medicatiegebruik en gezondheidsproblemen.

Bij honden die vegan voeding kregen, werden op verschillende onderdelen gunstigere gezondheidsindicatoren gerapporteerd dan bij honden op conventioneel vleesvoer.

In 2024 analyseerden de onderzoekers dezelfde gegevens opnieuw, waarbij ze rekening hielden met verschillende kenmerken van de honden, waaronder leeftijd, geslacht, rasgrootte en activiteit.

Ook in die analyse bleven positieve verbanden zichtbaar.

Wat betekent dit? De onderzoeksresultaten zijn veelbelovend en laten zien dat vegan hondenvoer een serieuze voedingskundige keuze kan zijn.

Wel zijn dit observationele gegevens, grotendeels afkomstig van hondenbaasjes. Ze tonen verbanden, maar bewijzen niet dat plantaardige voeding op zichzelf de oorzaak is van de betere gezondheidsresultaten.

Wetenschappelijke bronnen:

Knight et al. (2022) — Gezondheidsindicatoren bij 2.536 honden

Knight et al. (2024) — Aanvullende statistische analyse

Wat gebeurt er met de bloedwaarden en voedingsstoffen wanneer een hond langdurig plantaardig eet?

Om die vraag te beantwoorden, volgden Linde en collega's in 2024 vijftien gezonde volwassen honden die gedurende twaalf maanden een compleet commercieel plantaardig dieet kregen.

De onderzoekers bekeken de honden bij aanvang, na zes maanden en na twaalf maanden.

Ze onderzochten onder andere de lichamelijke conditie, bloedwaarden, aminozuren, vitaminen en hartgerelateerde biomarkers.

De honden bleven gedurende het onderzoek klinisch gezond. Er werden geen aanwijzingen gevonden dat het onderzochte dieet bij deze honden tot een verslechtering van hun algemene klinische gezondheid leidde.

Wat betekent dit? Het onderzoek ondersteunt dat volwassen honden onder de onderzochte omstandigheden gezond kunnen blijven op complete plantaardige voeding.

Dat is waardevolle informatie, omdat niet alleen ervaringen van baasjes werden verzameld, maar ook lichamelijke en laboratoriumgegevens werden onderzocht.

De onderzoeksgroep was wel relatief klein.

Wetenschappelijke bron:

Linde et al. (2024) — Klinische gezondheid van honden na twaalf maanden plantaardige voeding

Wat concluderen onderzoekers wanneer ze verschillende studies over vegan hondenvoer gezamenlijk beoordelen?

In 2023 publiceerden Domínguez-Oliva en collega's een systematische review van zestien onderzoeken naar de gezondheid van honden en katten die vegan voeding kregen.

In plaats van één afzonderlijk onderzoek te beoordelen, analyseerden zij de beschikbare wetenschappelijke literatuur.

De onderzoekers vonden geen overtuigend algemeen bewijs voor ernstige nadelige gezondheidseffecten van vegan diëten. Sommige studies lieten juist positieve resultaten zien.

Tegelijkertijd beoordeelden de onderzoekers de zekerheid van veel bevindingen als laag of zeer laag, onder andere vanwege kleine onderzoeksgroepen en verschillen in onderzoeksopzet.

Hun praktische aanbeveling was om bij een plantaardig dieet te kiezen voor commercieel geproduceerde, zorgvuldig samengestelde voeding die aansluit op de voedingsbehoeften van het dier.

Wat betekent dit? De wetenschap biedt ondersteuning voor complete plantaardige hondenvoeding, maar de voedingskundige kwaliteit van het gekozen product blijft essentieel.

Wetenschappelijke bron:

Domínguez-Oliva et al. (2023) — Systematische review van vegan voeding bij honden en katten